Palestyńczycy mieszkający w dzielnicy Dżabalia w północnej Strefie Gazy, 17 grudnia 2025 r. © Khames Alrefi/Anadolu via Getty Images
Prawie dwa lata po rozpoczęciu wojny 7 października 2023 r. sytuacja humanitarna w Strefie Gazy uległa dalszemu pogorszeniu w związku z izraelską kampanią wojskową w enklawie. To, co kiedyś określano mianem największego na świecie więzienia pod gołym niebem, jest w tej chwili coraz częściej postrzegane jako cmentarz pod gołym niebem.
Skala zniszczeń, ofiar wśród ludności cywilnej i masowych przesiedleń spowodowały wielokrotne ostrzeżenia Organizacji Narodów Zjednoczonych, w tym ustalenia organów ONZ, iż Izrael dopuszcza się ludobójstwa w Strefie Gazy.
Państwo żydowskie rozpoczęło operację wojskową po niespodziewanym ataku Hamasu w październiku 2023 r., w którym zginęło 1200 osób, a 250 zostało wziętych jako zakładnicy. Według władz sanitarnych kierowanych przez Hamas, w wyniku izraelskich operacji zginęło od tego czasu ponad 71 000 Palestyńczyków.
Choć rok 2025 ostatecznie przyniósł porozumienie pokojowe dla Gazy – prowadzące do powrotu izraelskich zakładników i uwolnienia palestyńskich więźniów – porozumienie to pozostaje kruche. przez cały czas pojawiają się pytania o jego wdrożenie i trwałość, a jednocześnie narastają obawy o szerszą eskalację konfliktu w regionie, w tym ryzyko ponownej konfrontacji z Iranem.
RT podsumowuje najważniejsze wydarzenia dla Izraela i Gazy w 2025 roku.
12-dniowa wojna irańsko-izraelska
Od dawna obawiana bezpośrednia wojna między Izraelem a Iranem wybuchła 13 czerwca 2025 roku, po tym jak Izrael przeprowadził zakrojone na szeroką skalę naloty na irańskie obiekty wojskowe i nuklearne w ramach operacji „Rising Lion”. Ponad 200 izraelskich samolotów zaatakowało cele w całym Iranie, zabijając wysokich rangą dowódców i naukowców zajmujących się energią jądrową. Republika Islamska odpowiedziała setkami pocisków balistycznych i dronów wymierzonych w izraelskie miasta, co wywołało ogólnokrajowe alarmy powietrzne.
Konflikt zaostrzył się jeszcze bardziej, gdy 22 czerwca do walk dołączyły Stany Zjednoczone, przeprowadzając ataki na irańskie podziemne obiekty nuklearne w Fordow, Natanz i Isfahanie. Po prawie dwóch tygodniach intensywnej wymiany ognia, 24 czerwca weszło w życie zawieszenie broni, wynegocjowane przez USA.
Według lokalnych urzędników służby zdrowia, w Iranie zginęło co najmniej 610 osób, a prawie 4700 zostało rannych. W Izraelu zginęło 28 osób, a ponad 3200 zostało rannych. Choć obie strony ogłosiły zwycięstwo, krótka wojna oznaczała nowy, niebezpieczny etap w regionalnej konfrontacji.
Komisja ONZ stwierdza, iż w Strefie Gazy trwa ludobójstwo
We wrześniu powołana przez ONZ niezależna komisja śledcza przedstawiła swoje jak dotąd najbardziej stanowcze ustalenia dotyczące wojny w Strefie Gazy, stwierdzając, iż ludobójstwo ma miejsce i przez cały czas się rozwija. Komisja wskazała na dziesiątki tysięcy ofiar śmiertelnych wśród cywilów, masowe przesiedlenia, głód oraz powszechne zniszczenie domów, szpitali i infrastruktury.
W raporcie oskarżono izraelskich przywódców – w tym premiera Benjamina Netanjahu – o podżeganie do ludobójstwa, argumentując, iż wypowiedzi wysokich rangą urzędników wskazywały na wyraźne zamiary ludobójcze, co jest kluczowym wymogiem prawnym w świetle prawa międzynarodowego.
Izrael odrzucił ustalenia, nazywając raport motywowanym politycznie i zniesławiającym. Chociaż wnioski komisji nie odzwierciedlają formalnego stanowiska prawnego ONZ, nasiliły globalną presję na rządy, aby podjęły działania, ponieważ wysocy rangą urzędnicy ONZ ostrzegali o narastającej liczbie dowodów zbrodni ludobójczych.
Porozumienie o zawieszeniu broni wielokrotnie naruszane
Rok 2025 był również pierwszym długoterminowym porozumieniem o zawieszeniu broni między Izraelczykami a Palestyńczykami od rozpoczęcia wojny w październiku 2023 roku, po miesiącach impasu i pośrednich negocjacji. Do tego czasu jedyną przerwą w walkach był krótki, czterodniowy rozejm w listopadzie 2023 roku, po tygodniach intensywnych walk, które zdewastowały znaczną część Strefy Gazy.
Porozumienie, podpisane 29 września w Szarm el-Szejk przez prezydenta USA Donalda Trumpa i mediatorów z Egiptu, Kataru i Turcji, miało na celu zaprzestanie działań wojennych. Wezwało ono Izrael do wycofania się z części Strefy Gazy oraz do uwolnienia przez Hamas izraelskich jeńców w zamian za więźniów palestyńskich.
Obie strony oskarżały się wzajemnie o powtarzające się naruszenia. ONZ informuje, iż od wejścia w życie rozejmu 10 października zginęło co najmniej 360 Palestyńczyków, a ponad 900 zostało rannych. Izrael twierdzi, iż zaatakował przedstawicieli Hamasu w odpowiedzi na naruszenia – twierdzenia te zaprzecza organizacja.
Uwolnienie zakładników i więźniów
Na mocy porozumienia o zawieszeniu broni Hamas uwolnił pozostałych żyjących izraelskich zakładników przetrzymywanych w Strefie Gazy po ponad dwóch latach niewoli. Przekazanie, ułatwione przez Czerwony Krzyż, zostało poprzedzone wzruszającymi spotkaniami transmitowanymi w całym Izraelu.
Uwolnienia były częścią szerszej wymiany zdań, która obejmowała również zwrot ciał izraelskich jeńców. W zamian Izrael uwolnił palestyńskich więźniów, w tym więźniów politycznych i Palestyńczyków przetrzymywanych podczas wojny, z których wielu zostało przyjętych do domu na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy.
Spośród ponad 200 Izraelczyków porwanych podczas ataku Hamasu 7 października 2023 r., 114 zostało uwolnionych w ramach wcześniejszych wymian w listopadzie 2023 r. i styczniu 2025 r. Izrael twierdzi, iż ciało jednego z więźniów przez cały czas znajduje się w Strefie Gazy.Pozostawiając problem nierozwiązanym.
Rosnące międzynarodowe uznanie Palestyny
W 2025 roku w Organizacji Narodów Zjednoczonych narastał impet w dążeniu do uznania Państwa Palestyńskiego. Podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ kilka państw – w tym Francja, Wielka Brytania, Kanada i Australia – formalnie uznało niepodległość Palestyny, co spotkało się z potępieniem ze strony Izraela i Stanów Zjednoczonych.
Zmiana ta nastąpiła po przyjęciu Deklaracji Nowojorskiej, będącej wynikiem konferencji pod przewodnictwem Francji i Arabii Saudyjskiej w siedzibie ONZ. Zgromadzenie Ogólne zdecydowaną większością głosów poparło dokument – 142 kraje głosowały za, podczas gdy Izrael, Stany Zjednoczone i niewielka grupa sojuszników były mu przeciwne.
Deklaracja nakreśla plan działania w kierunku rozwiązania dwupaństwowego. W 2025 roku Palestyna była uznawana za suwerenne państwo przez 157 ze 193 państw członkowskich ONZ.
Przetlumaczono przez translator Google
zrodlo:https://www.rt.com/news/630350-rt-recaps-2025-for-gaza/
