Z tymi „Dąbrowszczakami” rzecz należy rozpatrywać następująco: konstytucja Hiszpanii podlegała w XIX wieku stopniowemu rozkładowi (zmiany dynastyczne, rewolucje itd.) aż do początku lat 1930, gdy formalnie wprowadzono w tym kraju republikańską liberalną demokrację. W jej liberalnym środowisku wyrosły siły lewicowej rewolucji, dążące do siłowej likwidacji przeżytków tradycji. Radykalizacja tych sił wywołała strach i sprzeciw Hiszpanów identyfikujących się na gruncie historycznej konstytucji tego kraju i bunt, którego celem było zlikwidowanie liberalnej republiki i usunięcie przez to zagrożenia lewicowego.
Tak wyglądała optyka obrońców hiszpańskiej konstytucji, głębszy sens konfliktu był jednak inny: prawdziwym osiągnięciem nacjonalistów było nie samo odsunięcie perspektywy lewicowej dyktatury i ekonomiczno-kulturowej rewolucji, ale likwidacja samego liberalizmu. Podobnie należy zresztą patrzeć na dokonania faszystów w innych krajach europejskich: oni sami za głównego wroga upatrywali komunizm, ich prawdziwym osiągnięciem jest jednak zdruzgotanie liberalizmu – niezależnie choćby od późniejszego rozkładu w liberalizm samych tych prawicowych ruchów, z reżimem frankistowskim włącznie.
Na tym tle należy interpretować fenomen lewicowej rewolucji. Lewica hiszpańska wyrosła na gruncie liberalizmu i choć sama de facto go w wielu dziedzinach przezwyciężała – przynajmniej zewnętrznie – to z perspektywy tożsamościowej, w jej esencji pozostało jednak zbyt wiele treści liberalnych (cała ta esencja była w gruncie rzeczy liberalna), byśmy mogli ją akceptować. Lewica hiszpańska była radykalna, ale jej ewentualne zwycięstwo nie stworzyłoby na półwyspie iberyjskim porządnego stalinizmu jak w Rosji czy w (powojennej) Korei, tylko prawdopodobnie jakiś trockistowsko-postępowy bardak, być może sprzymierzony z Francją Frontu Ludowego, a w najlepszym razie mogący przypominać Meksyk pod rządami PRI. Stąd Moskwa nie miała raczej przekonania do wspierania hiszpańskiej republiki, wykorzystując wojnę na półwyspie pirenejskim jako pole do likwidacji „lewackiego” – jakbyśmy dziś to nazwali – (czyli liberalnego) zagrożenia polityczno-ideologicznego i uzyskania sterowności ruchem komunistycznym.
Jaki był zatem adekwatny sens zaangażowania „Dąbrowszczaków” w wojnę domową w Hiszpanii? – mniej więcej taki sam, jak sens udziału polskich żołnierzy w demoliberalnych agresjach na Bliskim Wschodzie (jeździli tam ochotnicy) i sens udziału polskich ochotników walczących po stronie ukraińskiej w obecnej wojnie w tym kraju (jeżdżą tam nieoficjalnie). Wszyscy walczyli przeciwko tradycji (hiszpańskiej, państw muzułmańskich, ruskiej) i przeciwko ośrodkom nieliberalnym, a po stronie projektu liberalnego.
Ktoś, kto honoruje dziś „Dąbrowszczaków”, jeżeli miałby być konsekwentny, powinien też honorować PKW Afganistan i PKW Irak , „Jacka Stronga” oraz rozmaite „legiony” polskie na dzisiejszej Ukrainie, bo wszyscy walczyli o to samo: o d***krację liberalną, o „prawa człowieka”, o wolność jednostki i tym podobne toksyczne i bzdurne wymysły cywilizacji zachodniej. Zdecydowanie, nie powinno być dla nich miejsca w polskiej polityce historycznej i pamięci narodowej.
Ronald Lasecki

















