Polska będzie reprezentować Europę przy kolejnej rundzie rozmów pokojowych o wojnie na Ukrainie. Decyzję podjęli 13 listopada przywódcy na szczycie w Dublinie. W zespole znajdą się instytucje UE oraz Polska, Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy. Dla Warszawy to wpływ na ustalenia dotyczące bezpieczeństwa wschodniej flanki i przyszłego ładu w Europie.
Europa wybrała pięć państw
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa ogłosił po nieformalnym szczycie w Dublinie skład zespołu, który ma koordynować europejski udział w wysiłkach pokojowych. Tworzą go instytucje Unii Europejskiej i pięć państw należących do koalicji chętnych: Polska, Francja, Niemcy, Wielka Brytania oraz Włochy. Londyn pozostaje poza UE, dlatego nie jest to zwykła delegacja unijna, ale szerszy format polityczny E5.
Oficjalny komunikat Rady Europejskiej podkreśla, iż zespół ma współpracować ze wszystkimi państwami członkowskimi i wypracować jeden europejski głos. Costa wskazał też na znaczenie gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, uzgadnianych z NATO. Europa próbuje w ten sposób wyjść z roli obserwatora procesu prowadzonego dotąd przede wszystkim przez Stany Zjednoczone, Ukrainę i Rosję.
Polska ma głos w sprawie własnego bezpieczeństwa
Donald Tusk ocenił po szczycie, iż Polska będzie w tym formacie odgrywać kluczową rolę. To deklaracja ważna, ale jej wartość sprawdzi się dopiero przy stole negocjacyjnym. Warszawa musi dopilnować, aby żadne porozumienie nie osłabiło wschodniej flanki NATO i nie stworzyło Moskwie czasu w odbudowę sił przed kolejną próbą agresji.
Polska nie jest w tej sprawie dalekim obserwatorem. Leżymy przy granicy obszaru wojny, chronimy najważniejsze szlaki logistyczne i pozostajemy jednym z państw najbardziej narażonych na rosyjską presję hybrydową. Rosyjskie uderzenia w pobliżu polskiej granicy już wcześniej wymuszały narady władz oraz podwyższoną gotowość. Dlatego o architekturze bezpieczeństwa naszego regionu nie wolno rozstrzygać ponad głowami Polski i innych państw wschodniej flanki.
Miejsce przy stole nie pozostało sukcesem
Sam skład delegacji nie gwarantuje, iż polskie stanowisko przeważy. Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy i Polska mają różne doświadczenia, interesy gospodarcze oraz ocenę ryzyka ze strony Rosji. Do tego dochodzą instytucje UE, które będą dążyły do wspólnego stanowiska. Wspólnota działania jest potrzebna, ale nie może oznaczać, iż Warszawa zaakceptuje kompromis przygotowany przez większe stolice i przedstawiony później jako europejska konieczność.
Dla Polski najważniejsze powinny być trzy sprawy: trwała zdolność Ukrainy do obrony, wiarygodność gwarancji NATO oraz zachowanie wojskowej obecności Sojuszu na wschodniej flance. Rząd musi również jasno oddzielić solidarność z napadniętym państwem od zgody na każdy rachunek polityczny i finansowy. Polacy mają prawo wiedzieć, jakie zobowiązania podejmuje Warszawa, ile będą kosztować i czy rzeczywiście zwiększą nasze bezpieczeństwo.
Wrześniowe rozmowy Donalda Tuska na Ukrainie dotyczyły między innymi obrony i współpracy państw regionu. Teraz stawka jest wyższa, bo negocjacje mogą określić zasady pokoju oraz układ sił na lata. Polski mandat musi więc wynikać z jasno zdefiniowanego interesu narodowego, a nie z potrzeby pokazania europejskiej jedności za wszelką cenę.
Twardy pokój, nie przerwa przed następną wojną
Rosja rozpoczęła pełnoskalową agresję i to jej zdolność do ponownego uderzenia musi zostać ograniczona. Pokój, który nagradza siłę, rozmywa odpowiedzialność agresora albo pozostawia państwa regionu z osłabionymi gwarancjami, nie będzie trwałym rozwiązaniem. Będzie jedynie przerwą kupioną cudzym bezpieczeństwem.
Decyzja z Dublina daje Polsce narzędzie wpływu. Nie daje jeszcze wyniku. Rząd powinien przedstawić opinii publicznej własne warunki negocjacyjne i konsekwentnie ich bronić wobec Moskwy, Waszyngtonu, Berlina, Paryża oraz Brukseli. Stawką nie jest dyplomatyczne zdjęcie przy stole, ale wolność Polski, bezpieczeństwo naszych granic i to, czy przyszły ład europejski powstanie z naszym udziałem.
Źródło: Polsat News, Rada Europejska, KPRM / PAP MediaRoom
Źródło: Polsat News
