Polska znalazła się w pięciopaństwowej reprezentacji Europy do rozmów z Rosją. Wołodymyr Zełenski poinformował o tym w poniedziałek, 16 listopada. Obok Polski zasiądą Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy, a także przedstawiciele Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej i NATO. Dla Warszawy oznacza to bezpośredni udział w decyzjach o bezpieczeństwie regionu.
Polska w gronie pięciu państw
Wołodymyr Zełenski przekazał w poniedziałkowym wystąpieniu, iż europejską stronę w rozmowach z Rosją utworzą państwa grupy E5: Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy i Polska. Do zespołu mają dołączyć przedstawiciele Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej oraz NATO. Ogłoszono skład państw i instytucji, ale bez nazwisk konkretnych negocjatorów.
Decyzja potwierdza kierunek uzgodniony kilka dni wcześniej przez europejskich przywódców. Po spotkaniu w Dublinie przewodniczący Rady Europejskiej António Costa wskazał instytucje Unii i grupę E5 jako europejski zespół negocjacyjny. Polska nie otrzymała więc miejsca w ostatniej chwili. Jej udział jest częścią szerszego europejskiego ustalenia.
Berlin ma przygotować wspólne stanowisko
Zełenski poinformował również, iż 16 listopada odbyła się kolejna robocza rozmowa zespołów Ukrainy, Stanów Zjednoczonych i Europy. Następnym etapem ma być spotkanie w Berlinie w ramach Koalicji Chętnych. Kancelaria prezydenta Ukrainy zapowiadała termin berlińskiego spotkania na 19 listopada. Rozmowy mają służyć koordynacji pomocy dla Ukrainy i stanowiska w sprawie gwarancji bezpieczeństwa po ewentualnym zawieszeniu broni.
Europejskie państwa chcą wejść do procesu z jednym stanowiskiem. Rada Europejska zastrzegła, iż tylko Ukraina może decydować o swoim terytorium i suwerenności. Instytucje Unii mają odpowiadać za sprawy europejskiej przyszłości i odbudowy Ukrainy, natomiast gwarancje bezpieczeństwa mają być omawiane przez Koalicję Chętnych w ścisłej koordynacji z NATO. Taki podział ról pokazuje, iż stawką jest znacznie więcej niż samo doprowadzenie do zawieszenia broni.
Ma to znaczenie, bo wynik procesu będzie dotyczył układu bezpieczeństwa na kontynencie, przyszłych zobowiązań wobec Ukrainy oraz relacji z Rosją. Warszawa leży na wschodniej flance NATO i ponosi bezpośrednie skutki napięcia w regionie. Nie może pozwolić, by o warunkach powojennego ładu rozstrzygano ponad jej głową.
Miejsce przy stole trzeba zamienić na wpływ
Sam udział w formacie nie pozostało sukcesem. Liczy się mandat polskiej delegacji, zdolność do obrony własnego stanowiska oraz to, czy Warszawa będzie współtworzyć decyzje, czy tylko zatwierdzać uzgodnienia silniejszych stolic. Polska obecność w E5 była już sygnałem wejścia do wąskiego grona, teraz musi przełożyć się na konkret.
Polski interes jest czytelny: Rosja nie może otrzymać nagrody za agresję, a przyszłe ustalenia nie mogą osłabić wschodniej flanki NATO. Równie ważne jest precyzyjne określenie zobowiązań finansowych i wojskowych. Polacy mają prawo wiedzieć, czego rząd zamierza bronić podczas negocjacji i jakie koszty jest gotów zaakceptować.
Obecność Polski ogranicza ryzyko, iż perspektywa państw położonych najbliżej Rosji zostanie zastąpiona wygodnym kompromisem państw zachodnich. Wcześniejsza zapowiedź udziału Warszawy w rozmowach podnosiła właśnie kwestię sprawczości. Berlin będzie pierwszym testem. Fotografia przy stole nie wystarczy. Potrzebna jest twarda reprezentacja polskiego interesu narodowego.
Źródło: Bankier.pl, Kancelaria Prezydenta Ukrainy, Rada Europejska.

















