Liliana Wiadrowska w filmie opublikowanym 13 czerwca 2026 roku stawia tezę, iż symbolika banderowska jest normalizowana, a polskie władze zbyt słabo bronią pamięci ofiar OUN-UPA i interesu państwa. Rozmowa trafia w temat przemilczany, ale wymaga od widza oddzielania udokumentowanych faktów od ostrych uogólnień gości.
Film o sporze, którego Polska nie może zamiatać pod dywan
Film *Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?* na kanale *Polka na Bałkanach* jest długą rozmową o współczesnym banderyzmie, pamięci o zbrodniach OUN-UPA i postawie polskich władz wobec Ukrainy. Liliana Wiadrowska prowadzi dyskusję zdecydowanie, bez udawania neutralności. Jej punktem wyjścia są styczniowe obchody we Lwowie oraz pytanie, dlaczego symbole i postacie obciążone antypolską tradycją wciąż znajdują miejsce w ukraińskiej przestrzeni publicznej.
Już na początku Liliana Wiadrowska, w filmie *Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?* na kanale *Polka na Bałkanach*, używa określenia: „marszem banderowców, marszem we Lwowie.” To zdanie wyznacza ton całej rozmowy. Autorka nie traktuje marszu jako folkloru ani marginalnej prowokacji, ale jako element szerszej polityki pamięci.
Stawka dla Polski jest oczywista. Pomoc państwu napadniętemu przez Rosję nie może oznaczać rezygnacji z prawdy o polskich ofiarach ani zgody na publiczną rehabilitację ideologii OUN-UPA. Realizm wymaga równoczesnego uznania rosyjskiego zagrożenia i obrony własnej pamięci. Państwo, które porzuca jedno z tych zadań, samo ogranicza swoją swobodę działania.
Najmocniejsza teza: oswajanie banderyzmu
Najcelniejszy fragment filmu dotyczy zmiany języka debaty. Wiadrowska twierdzi, iż najpierw zaprzeczano istnieniu problemu, a następnie zaczęto go przedstawiać jako zjawisko skierowane wyłącznie przeciw Rosji. Liliana Wiadrowska, w filmie *Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?* na kanale *Polka na Bałkanach*, podsumowuje: „A teraz jak już nie da się tego wyprzeć”.
Ta uwaga dobrze nazywa mechanizm, który warto badać. Antyrosyjskość nie unieważnia antypolskiego dziedzictwa OUN-UPA. Nie wystarczy zmienić współczesnego przeciwnika, by oczyścić historyczną ideologię z odpowiedzialności za ludobójstwo Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Spór o penalizację propagowania banderyzmu pokazuje, iż problem ma w Polsce również wymiar prawny, a nie wyłącznie symboliczny.
Film ma tu dużą wartość. Przypomina, iż sojusz taktyczny nie jest aktem samowymazania. Polska polityka wobec Ukrainy powinna opierać się na wzajemności, szacunku dla ofiar i jasno postawionych warunkach w sprawach pamięci. Przyjaźń między narodami nie wyrośnie na przemilczeniu.
Krytyka polskiej polityki i pytanie o bezpieczeństwo
Drugi mocny wątek dotyczy polskiej pomocy wojskowej. Wiadrowska zestawia ostrzeżenia przed Rosją z przekazywaniem wyposażenia Ukrainie. Liliana Wiadrowska, w filmie *Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?* na kanale *Polka na Bałkanach*, mówi: „Jednocześnie słyszymy, iż Rosja za chwilę nas napadnie”.
To publicystyczne zdanie celnie wskazuje potrzebę jawnego bilansu, ale samo nie rozstrzyga, czy konkretne transfery osłabiają polskie zdolności obronne. Do takiej oceny potrzebne są dane o stanie sprzętu, uzupełnieniach i planach modernizacyjnych. Film ich nie przedstawia w sposób pozwalający zamknąć sprawę. Stawia jednak zasadne pytanie: czy polskie władze potrafią wyjaśnić obywatelom, gdzie kończy się pomoc sojusznikowi, a zaczyna ryzyko dla bezpieczeństwa Polski?
W tym miejscu rozmowa bywa zbyt skrótowa. Ocena polityki państwa nie może opierać się jedynie na gniewie, choćby gdy gniew wyrasta z realnych zaniedbań. Potrzebujemy twardych danych oraz kontroli parlamentarnej. Potrzebujemy też polityków, którzy nie uznają każdego pytania o koszty i wzajemność za działanie na korzyść Kremla. Prezydencka zapowiedź projektu ustawy antybanderowskiej potwierdza, iż obrona pamięci może i powinna przyjmować formę konkretnych działań państwowych.
Gdzie rozmowa traci precyzję
Największą słabością filmu są daleko idące uogólnienia rozmówców. Materiał przekonująco pokazuje, iż problem banderyzmu istnieje i nie wolno go lekceważyć. Nie dowodzi jednak, iż postawy prezentowane podczas marszów opisują całe społeczeństwo ukraińskie. Taki wniosek byłby zarówno nierzetelny, jak i politycznie szkodliwy. Winę ponoszą sprawcy, organizacje i osoby gloryfikujące zbrodniczą ideologię, nigdy naród jako zbiorowość.
Wojna informacyjna dodatkowo wymaga dyscypliny. Rosja wykorzystuje spory polsko-ukraińskie, co nie czyni tych sporów wymyślonymi. Odpowiedzią nie może być milczenie, ale precyzja: dokument, nazwisko, decyzja instytucji, konkretne upamiętnienie. Analiza kultu OUN-UPA po 35 latach niepodległości Ukrainy daje szerszy kontekst temu, co w recenzowanej rozmowie przedstawiono przede wszystkim dzięki mocnych ocen.
Liliana Wiadrowska, w filmie *Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?* na kanale *Polka na Bałkanach*, mówi o sporach wokół tematu: „Tam nie ma nic odnośnie jakiejkolwiek dyskusji merytorycznej.” Jej rozczarowanie jest zrozumiałe, ale lekarstwem na złą debatę musi być jeszcze lepsza dokumentacja, a nie symetryczne uproszczenie.
Ważny materiał, który trzeba oglądać krytycznie
Rozmowa Wiadrowskiej zasługuje na uwagę, bo przywraca debacie kwestie zbyt łatwo odsuwane pod pretekstem wojennej konieczności. Przypomina o ofiarach, pyta o symbole obecne na Ukrainie i domaga się od polskich władz polityki prowadzonej z pozycji podmiotu. To mocne strony filmu.
Odbiorca powinien jednak zachować czujność wobec tez gości, zwłaszcza gdy pojedyncze przykłady służą do szerokiego opisu Ukraińców. Narodowy realizm nie polega na zamianie jednej propagandy na drugą. Polega na obronie polskiej prawdy, bezpieczeństwa i interesu bez zbiorowej odpowiedzialności oraz bez rezygnacji z faktów.
Polska ma prawo wymagać od władz na Ukrainie jednoznacznego odcięcia się od gloryfikacji OUN-UPA. Ma też obowiązek budować własną siłę wobec Rosji. Film dobrze pokazuje pierwszy problem i trafnie pyta o drugi, ale nie zawsze dostarcza materiału wystarczającego do wszystkich formułowanych ocen. Jako alarm działa mocno. Jako pełna analiza wymaga uzupełnienia.
Źródło: kanał YouTube „Polka na Bałkanach”, film „Banderowcy są wśród nas. Nienawidzą nas bardziej niż Rosjan?” (2026-06-13). Materiał w serwisie YouTube.

















