Prokuratura postawiła dwóm obywatelom Ukrainy zarzuty działania na rzecz rosyjskiego wywiadu po dewastacji trzech pomników w Poznaniu napisami „Slawa UPA”. Informację podano 19 listopada. Podejrzani mieli wykonać prowokację za wynagrodzeniem. Sprawa pokazuje, iż Kreml uderza w polskie bezpieczeństwo, wykorzystując pamięć o zbrodniach UPA do skłócania Polaków i Ukraińców.
Zarzuty po dewastacji trzech pomników
Dwaj obywatele Ukrainy zostali zatrzymani w Poznaniu i usłyszeli zarzuty działania na rzecz wywiadu Federacji Rosyjskiej. Według informacji podanych 19 listopada przez Radio Poznań to oni mieli czerwoną farbą umieścić napis „Slawa UPA” na trzech poznańskich pomnikach. Śledczy ustalają szczegóły zlecenia i rolę obu mężczyzn.
Do dewastacji doszło 5 listopada. Policja otrzymała zgłoszenie około godziny 18. Napisy ujawniono na Pomniku Armii Poznań, Pomniku Żołnierzy 2 Armii Wojska Polskiego oraz Pomniku Bohaterów na Cytadeli. Uderzono więc w miejsca polskiej pamięci wojennej, a do prowokacji użyto hasła odwołującego się do Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Podejrzani mieli otrzymać wynagrodzenie za wykonanie napisów. Samo postawienie zarzutów nie jest wyrokiem. O winie rozstrzygnie sąd, a domniemanie niewinności obowiązuje obu mężczyzn na każdym etapie postępowania. Narodowość podejrzanych jest w tej sprawie potwierdzonym i istotnym elementem opisu mechanizmu prowokacji, ale odpowiedzialność ponoszą konkretne osoby, nigdy cały naród.
Rosja uderza w najboleśniejszą ranę pamięci
Jeżeli ustalenia prokuratury potwierdzą się przed sądem, będziemy mieli do czynienia z czytelną operacją wpływu. Rosyjski wywiad nie musiał tworzyć nowego sporu. Wystarczyło sięgnąć po symbol UPA, organizacji odpowiedzialnej za ludobójstwo Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, a następnie umieścić go na polskich pomnikach rękami obywateli Ukrainy. Cel jest przejrzysty: wywołać gniew, skierować go przeciw całej społeczności i osłabić zdolność Polaków do rozpoznania adekwatnego sprawcy prowokacji.
To metoda dobrze znana z działań służb nastawionych na tani werbunek i podsycanie konfliktów. Opisywaliśmy już, jak białoruskie KGB szuka wykonawców zadań w Polsce dzięki pozornie błahych zleceń. W takich operacjach drobny wandalizm może być testem posłuszeństwa, etapem werbunku albo narzędziem do wywołania znacznie większego kryzysu społecznego.
Polska nie może przy tym rezygnować z prawdy historycznej. Pamięć o ofiarach OUN i UPA nie jest rosyjską narracją, ale polskim obowiązkiem. Kreml próbuje pasożytować na realnej, niezabliźnionej krzywdzie. Odpowiedzią nie może być ani przemilczanie zbrodni, ani zbiorowe oskarżanie Ukraińców. Potrzebne są prawda, chłodna ocena faktów i stanowcza reakcja państwa.
Stawką jest bezpieczeństwo Polaków
Najważniejsze pytanie dotyczy sprawności polskich służb. Trzeba ustalić zleceniodawców, kanał kontaktu, sposób płatności oraz ewentualne powiązania z podobnymi dewastacjami w innych miastach. Samo zatrzymanie wykonawców nie zamyka sprawy. Państwo musi dojść do organizatorów i przeciąć sieć werbunkową.
O tym, iż rosyjskie służby korzystają z cudzoziemców do działań na terytorium Polski, przypomina wcześniejsza sprawa, w której ABW zatrzymała obywatela Ukrainy podejrzanego o pracę dla rosyjskiego wywiadu. Paszport wykonawcy nie zmienia tego, komu służy operacja. Dlatego konieczne są konsekwentne śledztwa, kontrola finansowania i sprawna wymiana informacji między policją, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Prokuraturą Krajową.
Walka z rosyjską dywersją wymaga także odporności społecznej. Nie wolno pozwolić, by napis wykonany na zlecenie obcej służby narzucał Polakom sposób myślenia. Rosyjskie prowokacje wymierzone w Polskę trzeba rozpoznawać gwałtownie i przedstawiać opinii publicznej wraz z dowodami, zanim kłamstwo i gniew zaczną żyć własnym życiem.
Stawka jest konkretna. Chodzi o ochronę polskich miejsc pamięci, porządku publicznego i zdolności państwa do obrony obywateli przed wojną hybrydową. Polska ma prawo bezwzględnie ścigać ludzi działających dla obcego wywiadu. Musi robić to stanowczo, zgodnie z prawem i bez wpadania w pułapkę odpowiedzialności zbiorowej, bo właśnie na taką reakcję liczy Moskwa.
Źródła: Radio Poznań, Radio Poznań, wcześniejsza informacja o dewastacji.

















