Funkcjonariusze Straży Granicznej wraz z żołnierzami Wojsk Obrony Terytorialnej zatrzymali obywatela Litwy zamieszkałego w Polsce, podejrzanego o udział w nielegalnym przewozie migrantów. Do zdarzenia doszło 10 lutego 2026 roku w rejonie gminy Rutka-Tartak, na odcinku polsko-litewskiej granicy. Według informacji służb, mężczyzna miał szmuglować czterech nachodźców z Etiopii, którzy wcześniej przekroczyli granicę pieszo, w niedozwolonym miejscu.
Imigrant przemycał imigrantów. Z ustaleń Straży Granicznej wynika, iż migranci posiadali przepustki z ośrodka dla cudzoziemców na Łotwie, a plan działania polegał na ominięciu kontroli granicznych. Najpierw cudzoziemcy zostali wysadzeni po stronie litewskiej, następnie kurier miał odebrać ich już na terytorium Polski i przewieźć dalej na zachód Europy. Za organizowanie nielegalnego przekroczenia granicy grozi kara do 8 lat pozbawienia wolności.
Z danych Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej wynika, iż od początku 2026 roku na odcinku litewskim zatrzymano już sześć osób zaangażowanych w organizowanie nielegalnej migracji. Wcześniejsze działania pokazują, iż proceder ma charakter powtarzalny – w lipcu 2025 roku podczas tygodniowych kontroli granicznych zatrzymano 42 osoby, w tym ośmiu tzw. kurierów przewożących migrantów.
Podobne incydenty zdarzają się również na innych odcinkach granicy. Przykładowo w maju 2025 roku funkcjonariusze zatrzymali kierowcę przewożącego sześciu migrantów bez dokumentów, a działania te są częścią szerszej walki z przemytem ludzi przez Polskę w kierunku Niemiec i Europy Zachodniej.
Według danych publikowanych przez służby migracyjne i analizy rynku przemytniczego, w 2024 roku niemal połowa spośród około 600 osób oskarżonych o organizowanie nielegalnej migracji w Polsce stanowili obywatele Ukrainy. Eksperci wskazują, iż wśród zatrzymywanych kurierów często pojawiają się obywatele Ukrainy. Wynika to m.in. z ich dużej liczby przebywającej legalnie w Polsce oraz z faktu, iż siatki przemytnicze rekrutują kierowców poprzez komunikatory internetowe, oferując im szybki zarobek.
Przykłady z działań Straży Granicznej pokazują, iż zatrzymani kurierzy to głównie obywatele Ukrainy przewożący migrantów z Azji i Afryki na zachód Europy. Na dalszych miejscach są Litwini i Łotysze.
Polska od kilku lat walczy z presją migracyjną, która po kryzysie na granicy białoruskiej przybrała formę zorganizowanego przemytu ludzi przez różne odcinki granic, w tym polsko-litewską. Kurierzy działają zwykle w kilkuetapowym schemacie – migranci przekraczają granicę pieszo, a następnie są odbierani przez obcokrajowców-kierowców i transportowani dalej, w głąb Unii Europejskiej. Działania Straży Granicznej oraz kooperacja międzynarodowa mają na celu ograniczenie tego zjawiska, które pozostaje jednym z głównych wyzwań bezpieczeństwa w regionie.
Warto zauważyć, iż w analizach służb coraz częściej pojawia się prawidłowość, w której osoby mające własne doświadczenia migracyjne są wykorzystywane jako kierowcy lub pośrednicy w przewozie kolejnych cudzoziemców. Według SG i ekspertów rynku przemytniczego, wynika to z łatwiejszej rekrutacji – takie osoby znają realia podróży, języki oraz trasy wykorzystywane przez siatki przestępcze. Funkcjonariusze podkreślają jednak, iż nie jest to reguła dotycząca całych społeczności, ale schemat działania grup organizujących nielegalną migrację, który w ostatnich latach jest coraz częściej odnotowywany podczas zatrzymań.
Imigranci znacznie częściej trudnią się przemytem innych imigrantów, gdyż z krajami docelowymi, które destabilizują, nic ich nie łączy, lub wręcz ich nie lubią, tak jak Ukriańcy i Litwini – Polski.
